С витамин (аскорбин йÿçĕкĕ) — шывра ирĕлекен органика пĕрлешĕвĕ. Вăл организмри нумай биологи процесĕ валли кирлĕ. Организма апат-çимĕçпе пĕрле кĕрет. Ку витамин организма çирĕп-летме, вируссемпе, инфекцисемпе тата бактерисемпе кĕрешме пулăшать. Çавăн пекех иммун реакцийĕсене хутшăнать.

С витамин шăлан çырлинче (шиповник), хура хурлăханта, цитрус çимĕçĕсенче, симĕс пахча çимĕçре (уйрăмах …

Çулталăк вĕçленсен, хĕле кĕрсен, уй-хирти ĕçсенчен пушансан ĕлĕкрех ялсенче ĕçкĕ-çикĕ вăхăчĕ пуçланнă. Ял çыннисем хăйсен ратни-тăванĕсене, тус-юлташĕсене, ĕçре пулăшакансене, ытти çывăх çыннисене пуçтарса хăналама пысăк ĕçкĕ тунă. Çулталăк хушшинче тунă ăнăçлă ĕçсемшĕн, ырă пулăмсемшĕн, ĕçлесе пухнă ырлăх-пурлăхшăн савăннине халăхпа пĕрле пайлас, тав тăвас килнĕ пурне те. Çапла ĕçкĕ …

«Ĕç çынна илем кÿрет»,— тесе халăхра ахальтен каламаççĕ. Çакна тăван ялти юлташсен кун-çулĕпе, ĕçĕ-хĕлĕпе паллашса пынă май та çирĕплетнĕ пулăттăм. Сергей Якимов çурчĕ ял хĕрринче, умĕнче машина-трактор, комбайнсемпе ытти агрегатсем туллиех. Вĕсемпе уйра тырă-пулă, çĕр улми акса-туса илеççĕ. Уттине те хатĕрлеç-çĕ. Автан сассипе вăранса мĕн хĕвел аничченех ĕçре иртет …

Пушкăртстанри Нефтекамск хулинче пурăнакан СВО салтакĕн ашшĕ, 66-рискер, мошенниксене 12,5 млн тыттарнă.

Вăрă-хурах телефонпа арçынна вăл террористсене пулăшать тесе хăратнă, укçине «курьера» памаллине ĕнентернĕ. «Курьер» укçа патне икĕ хут çитнĕ, юрать ăна тытнă. Салтак ашшĕне укçана ывăлĕ çапăçура пуç хунăшăн панă пулнă.

Этемлĕх хальхи пурнăçра питĕ хăрушă. Террористсемшĕн нимĕнле правилăсемпе мораль йĕрки те çук.

Терроризм — обществăшăн хăрушă пулăм. Çавăнпа унпа кĕрешесси ятарлă службăсен ĕçĕ кăна мар. Вĕсене общество енчен те пулăшу кирлĕ. Пĕрлехи вăйпа нумай ăнăçу тума пулать. Çак ĕçре çынсен тимлĕхĕпе тавçăрулăхĕ, сисчевлĕхĕ чылай пулăшма пултарать. Хăвăрпа юнашар …

Сывлăх сыхлавĕн пĕтĕм тĕнчери организацийĕ пĕлтернĕ тăрăх, çĕр чăмăрĕ çинче эрех ĕçнипе çулсерен 3,3 миллион çын пурнăçран уйрăлать, ку мĕнпур вилнисен 5,9 проценчĕ.

Раççейре 20—40 çулсенче вилнĕ çынсен 15 проценчĕ эрех ĕçнипе çыхăннă.

Харпăр хăй çине алă хурасси, мăшкăлласси, вĕлересси, çапăçасси, çаратасси ытларах чухне ÿсĕрле пулса иртеççĕ.

Алкоголь çие …

Аслă ăрури тăвансенчен пуçлар. Камсем вĕсем? Мăн ват атте енчен — асатте (прадед), асанне (прабабушка).

Мăн ват анне енчен — кукаçи (прадед), кукамай (прабабушка). Диалектра «эпи» сăмах та пур. Вырăсла бабушка, дедушка тени вырăнлă. Ватăсене карчăкпа старик теме пултарнă.

Тав тăвар ваттисене

Пил парса ÿстернĕшĕн,

Мĕнле пурăнмаллине

Пĕчĕкрен …

Округри пĕр килте чутах пушар инкекĕ пулман, унран пĕчĕк прибор — пушар систеркĕчĕ хăтарса хăварнă. Унăн уçă, вичкĕн сассине пула çывăрса выртакан çын вăранса кайса пÿрт-ре тĕтĕм тухнине вăхăтра асăрханă. Ку уншăн иккĕмĕш çуралнă кун пекех пулнă.

Пĕлтĕр Чăваш Ен Правительствин пулăшăвĕпе округра пурăнакан 634 çын ку чухнехи датчиксем …

Хĕл кунĕсенче шыв çинчи хăрушсăрлăх правилисене пăхăнманни — çынсем аманнин е вилнин сăлтавĕ. Пур çĕрте те пăр хулăн мар. Ир-каç вăл çирĕпрех, анчах кăнтăрла çемçелет, ун çирĕплĕхĕ чакать.

Инкек-синкекрен упранас тесен 12 сантиметртан çÿхе пăр çине кĕрессинчен тытăнса тăмалла.

Çын инкеке лекнине асăрхасан 112 номерпе МЧСа шăнкăравлăр.

«Çамрăксем тата ачасем» наци проекчĕн шайĕнче Тăвай округĕнче шкулчченхи учрежденисенче 4 агролаборатори ĕçлет. Вĕсенчен хастаррисен шутĕнче Тушкилти вăтам шкул çумĕнчи «Пчелки» ушкăна палăртмалла.

Кунта ачасем çут çанталăка тĕпчеççĕ, çĕр ĕçĕпе кăсăкланаççĕ. Вăрлăх аксан-лартсан калчасем мĕнле ÿснине сăнаççĕ, хăйсен пĕрремĕш тухăçне çитĕнтереççĕ.

Агролаборатори кураторĕ — вырăнти Сергей Илларионов хресчен-фермер …